سبک های بیان استدلال در قرآن

نویسندگان

محمدرضا محمدعلیزاده

عضو هیأت علمی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)

چکیده

بیشتر استدلال‎های قرآن به صورت مضمر است. به همین دلیل، شناخت حدود و مقدمات و نوع آنها نیازمند تحلیل این استدلال‎ها است. برای این کار، علاوه بر ضرورت آشنایی با صورت های عقلی استدلال مانند صورت های مختلف قیاسی، آشنایی با سبک‎های بیانی استدلال در قرآن نیز ضروری است؛ آشنایی با سبک‎های بیان استدلال در قرآن برای شناسایی مواضع استدلال و شناخت نوع استدلال‎های مضمر در قرآن نقش اساسی دارد.. بررسی استدلال از نظر سبک بیان بحثی مربوط به صورت استدلال است؛ مقصود از بررسی سبک بیان استدلال بررسی صورت استدلال از نظر قالب های لفظی برای بیان استدلال است. پس، همان گونه که بررسی صورت استدلال از نظر قالب های معنوی و عقلی  را بحثی صوری می دانیم، بررسی صورت استدلال از نظر قالب های بیانی و لفظی را هم باید بحثی صوری بدانیم. قرآن کریم بدین سبب که در بالاترین درجۀ بلاغت است، الگویی کامل و برتر برای استفاده از سبک های مختلف بیانی برای دستیابی به اغراض  گوناگون است و، از این رو، می تواند بهترین منبع برای بازخوانی سبک های مختلفی باشد که در مقام ارائۀ استدلال به کار گرفته می شوند. به همین دلیل، در پژوهش حاضر به بررسی سبک شناسی استدلال در قرآن کریم پرداخته ایم تا با رایج ترین اسلوب ها برای ارائۀ استدلال ها از جمله استدلال های قرآنی آشنا شویم.

برای دانلود باید عضویت طلایی داشته باشید

برای دانلود متن کامل این مقاله و بیش از 32 میلیون مقاله دیگر ابتدا ثبت نام کنید

اگر عضو سایت هستید لطفا وارد حساب کاربری خود شوید

منابع مشابه

تحلیل شیوه های بیان استدلالی در آیات تربیتی قرآن

قرآن کتاب تربیت انسان است. از این‌رو یکی از اصلی‌ترین زمینه‌های پژوهش در قرآن، بررسی رویکرد تربیتی آن است. از آنجا که شیوه ‌بیان آموزه‌های تربیتی، در اثرپذیری مخاطب نقش اساسی دارد، قرآن کریم شیوه‌های متنوع بیانی را به کار بسته است. در این پژوهش با روش تحلیلی توصیفی شاخص‌ترین آموزه های تربیتی به شیوه‌ استدلالی استخراج شده است. تعالیم تربیتی قرآن ضمن توجه به عقل و منطق مخاطب، انواع استدلال شامل ق...

متن کامل

پژوهشی پیرامون سبک تصریفی بیان قرآن کریم

با مطالعه موضوع التفات ، تصریف، عدول و بررسی کتب لغت شناسی (معاجم)، علم بلاغت، علوم قرآن و تفاسیر فریقین، می توان آرا دانشمندان را در سه مرحله زمانی دسته بندی کرد. دسته های اول و دوم تعریفی نسبتا محدود دراین زمینه ارائه کرده اند و دسته آخر تعریفی گسترده تر و همین مسئله باعث شد تا در این رساله این موضوع عمیق تر مورد بررسی قرار گیرد و حیطه و وسعت آن بیشتر شود. این وسعت بخشی در نهایت به این نتیجه ...

15 صفحه اول

بیان روش‌های تفسیر قرآن با قرآن

مفردات و ترکیبات قرآن هرچند که در زمان پیامبر و اصحاب او آشکار بودند، اما با گذشت زمان صراحت و وضوح این عبارت‌ها و کلمات از بین رفته است، لذا برای بیان و کشف آن‌ها نیاز به تفسیر است. تفسیر قرآن به قرآن، از روش‌های مورد توجه مفسران و تفسیرپژوهان به ویژه در سده‌های اخیر است که از رهنمودهای خودِ قرآن در فهم معانی و مقاصد آن استفاده می‌کند. تفسیر قرآن به قرآن دارای گستره وسیعی است که در گرایش‌ها و س...

متن کامل

بررسی سبک بیان قرآن کریم در دعوت به تدبر

چکیده بر طبق آیات قرآن، اساسی ترین شرط فهم این متن وحیانی، مطالعه ی آیات، تدبر و تعمق در معانی آن می باشد. خداوند متعال در این کتاب، بارها انسان را به اندیشه در ابعاد گوناگون حیات به منظور شناخت هدف و غایت هستی، دعوت نموده است. این دعوت گاه با توصیه ی مستقیم به صورت ترغیب و تحریک به تعقل و تدبر در آیات آفاقی و انفسی بوده است و گاهی هم با کاربرد اسلوب هایی ویژه در بیان مفاهیم، افق های جدیدی ب...

15 صفحه اول

واکاوی بیان شیوه‌های تمثیلی در قرآن کریم

تمثیل نوعی روایت منثور یا منظوم است که نویسنده در آن عوامل، وقایع و گاهی نیز محیط آن را ابداع می کند تا در سطح ظاهری یا اولیه روایت، معنایی منسجم ایجاد کنند و در همان حال، دالِ بر نظام معنایی ثانویه مرتبط باشند. تمثیل شگردی روایی است که در هر فرم یا گونه ادبی می‌توان از آن استفاده کرد. یکى از روش‌هاى انتقال مفاهیم در قرآن نیز قصّه‌گویى است. داستان‌هاى قرآن در عین واقعى بودن، از نوع قصّه‌هاى تمثیلى...

متن کامل

منابع من

با ذخیره ی این منبع در منابع من، دسترسی به آن را برای استفاده های بعدی آسان تر کنید


عنوان ژورنال:
فصلنامه علمی پژوهشی آیین حکمت

جلد ۸، شماره پاییز ۹۵ - مسلسل ۲۹، صفحات ۱۲۵-۱۴۸

میزبانی شده توسط پلتفرم ابری doprax.com

copyright © 2015-2023